10 min 
Als je het woord therapie zou benoemen dan denk je meteen aan een klassiek traject bij een psycholoog. Maar je mentaal welzijn is ook verbonden met je fysiek welzijn.
We staan er niet bij stil hoeveel ons lichaam vasthoudt. Denk aan stress, of momenten in je leven die je nog geen plek hebt kunnen geven.
Ons welzijn reikt verder dan alleen wat er zich in ons hoofd afspeelt. Het zit ook in hoe wij ons voelen, bewegen, en aanwezig zijn in ons lichaam. En dat kan Fernanda ons prachtig vertellen.
Fernanda is een therapeutisch proces begeleider, die boksen combineert met schema- therapie. Haar focus ligt niet alleen op hoe jij denkt of reflecteert, maar ook hoe je door het leven heen beweegt.
Hoe ontstond voor jou het idee , of wat inspireerde jou om boksen toe te passen in jouw therapeutische benadering?
“Alles wat ik doe, heb ik zelf ondergaan, voor mijn eigen proces. Bij elke cursus die ik heb gevolgd stel ik mezelf twee vragen: hoe heb ik dit zelf ervaren, en hoe kan ik dit straks op een waardevolle manier overbrengen aan een ander?
Mijn reis begon met bokscoaching. Daarna volgde ik schematherapie, zowel individueel als in groepsverband. Hoewel we af en toe praktische opdrachten kregen, miste ik iets essentieels: beweging. Het voelde niet praktisch genoeg.
Want het gevoel zit in het lichaam. Alles wat we door de jaren heen hebben meegedragen, hebben we daar opgeslagen. Hoe kun je daar dan vorm aan geven zonder te bewegen? Als emotie zich opslaat in het lichaam, hoe komt het er dan uit door enkel te praten?
Die vraag liet me niet los. Ik begon te onderzoeken hoe beweging en therapie met elkaar in verband konden staan, en vanuit die zoektocht heb ik mijn eigen programma opgebouwd. De basis van schematherapie heb ik verder uitgewerkt en laten toetsen door een GGZ-therapeut, om vervolgens een eigen combinatie te maken. Wat ik zelf miste, ben ik zelf gaan creëren.”
Reflectie en loslaten spelen ook een rol in jouw benadering. Wat betekent “loslaten” voor jou in de context van boksen? Hoe pas je dit toe in de oefeningen die je meegeeft?
“Loslaten betekent voor mij: accepteren wat je niet kunt veranderen. Dat is ook mijn mantra. En dan denk ik altijd aan de volgende quote:
“God, grant me the serenity to accept the things I cannot change, the courage to change the things I can, and the wisdom to know the difference.”
Deze quote zegt alles. De rust en de kracht liggen in de acceptatie.
Maar loslaten doen we ook op een fysieke manier. Daarvoor gebruik ik de release-oefening. Op het moment dat je fysiek loslaat, komt er vaak een emotionele ontlading en die mag er zijn. Ik ga je daarin niet meteen troosten, want die ontlading mag op een gezonde en veilige manier haar ruimte krijgen.”
Mensen denken vaak dat boksen gaat over harder slaan, maar jij leert vrouwen dichter te staan bij hun kern. Zoals je mooi benoemt op Instagram zonder harder te worden maar steviger. Kun je uitleggen hoe dat werkt?
“Je hoeft je niet te verharden om grenzen aan te geven. Je kan dat ook op een zachte manier doen, niet omdat iemand anders zegt dat je het moet, maar omdat je het vanuit je eigen fundament voelt. Dat dit jouw grens is, dat je daar stevig in staat en dat ook zo ervaart.
Neem liefde als voorbeeld. Uit liefde verleggen we onze grenzen vaak sneller dan we beseffen. Maar juist dan is het belangrijk om bij jezelf te blijven: waarom is dit jouw grens? Waarom heb je die nodig? En wat wil je voelen en gezien worden daarin?
Het gaat erom dat je leert je behoeftes uit te spreken. Niet als aanval, maar als eerlijkheid. “Ik heb het nodig dat je mij ziet en hoort.” Dat is geen zwakte, dat is weten wie je bent.”
Is het ooit te laat om die stap te zetten naar therapie? Voor iemand die al jaren zijn pijn met zich meedraagt, die denkt “ik had dit allang moeten doen”, wat zou je hem of haar willen zeggen?
“Het is nooit te laat voor therapie. Het belangrijkste is bewustwording. Het werkt hetzelfde als bij een verslaving: je moet eerst durven erkennen dat je verslaafd bent, en durven toegeven dat je in een patroon zit. Van daaruit ga je die stap durven zetten. Misschien moet je ook afstand leren nemen van bepaalde situaties. Als je die bewustwording hebt, ben je al heel ver.”
“Je hoeft niet te verharden als persoon, je kan ook op een zachte manier grenzen aangeven.
Zonder harder te worden maar steviger.”
Veel mensen denken dat ze “sterk genoeg” moeten zijn voor therapie, of juist dat ze “niet erg genoeg” aan toe zijn. Hoe doorbreek jij die gedachten?
“Het is geen sprookje. Het wil niet per definitie zeggen dat je sterk genoeg moet zijn want wat is de definitie van sterk? Wat is de definitie van krachtig? Klaar ben je er ook nooit voor. Mensen komen pas in actie op het moment van intens verlangen of intense pijn. Of je verlangen is niet groot genoeg, of je pijn is niet groot genoeg om tot verandering te komen.
Maar op het moment van dat intense verlangen of die intense pijn verandert je hele houding. Dan ga je alles doen wat binnen je mogelijkheden ligt.”
Sommige mensen hebben jarenlang gepraat over hun trauma, maar voelen zich nog steeds vast. Wat kan het lichaam loslaten dat woorden niet kunnen?
“Trauma zit in ons lichaam, je kan erover praten maar je herleeft het in je hoofd. EMDR kan daar wel bij helpen minder scherp te maken, maar trauma zelf zit opgeslagen in je lichaam. Het gaat niet weg maar we kunnen het wel lichter maken. We kunnen het wel in die staat stellen dat je er beter mee kunt omgaan. We reageren vanuit onze triggerpoints, als je die niet herkent dan blijf je daarin hangen. Als je jou niet bewust bent van feedback, als je die signalen niet herkent op het moment dat het zich aandient, dan ga je altijd een ongemakkelijk proces vinden. Je gaat er niet op de juiste manier mee om.
Je mag het voelen, het mag aanwezig zijn. Feedback kan ook helpen groeien, laten we luisteren wat de andere te vertellen, ik wil omhoog, niet stagneren of degraderen. En eenmaal dat gevoel voorbij is, zoals na een moeilijk gesprek, denk je: pfoe, oké, het is voorbij. Ik heb het gehad.”
Is er voor jou een bepaalde routine, een beweging, een oefening die jij dagelijks toepast om die verbinding met jezelf te behouden?
“Ik reflecteer elke dag in mijn gebeden, en ik heb ook dagelijkse oefeningen die ik doe om even stil te staan bij het hier en nu. Wat voel ik op dit moment? Waar heb ik behoefte aan? Ik luister goed naar wat mijn lichaam van mij vraagt. Ik weet dat als ik blijf doorgaan, het mij mentaal gaat breken en het eerste signaal dat ik daarvoor krijg, komt van mijn lichaam. Ik geef heel erg toe aan wat mijn lichaam van mij vraagt. Dagelijks neem ik een checkmoment van 15 minuten om in het hier en nu te zijn.
Wat hierbij een misvatting is: mensen denken al snel dat gebed hetzelfde is als contact maken met jezelf. In gebed sta je in contact met Allah en leg je jouw lasten bij Hem neer. Dat is iets heel anders dan je terugtrekken en contact maken met jezelf. Gebed is een mooie eerste stap, maar aanvullend daarop kun je jezelf bijvoorbeeld 2 minuten focussen op je ademhaling, of 2 minuten voelen hoe je hart aanvoelt.”
Welke waarden of welke visie hebben jou gevormd en gedragen op je eigen pad naar de therapeut en de vrouw die jij nu bent?
“Alles wat ik doe, is wat ik uitdraag. Simpel gezegd: mijn eigen pad, van adoptie tot moederschap, van bekering tot huwelijk, alles wat ik heb meegemaakt. Mijn pad is dat van velen, ook al denken we vaak van niet.”
“Trauma zit in ons lichaam. We kunnen het lichter maken, we kunnen het in die staat stellen dat je er beter mee kunt omgaan.”
Zou je een verhaal met ons willen delen, een verhaal van transformatie, van iemand die door jouw begeleiding haar kracht terugvond?
“Wat alle verhalen met elkaar gemeen hebben, is het contact met het eigen verhaal. Al deze vrouwen waren niet in staat om contact te maken met hun lichaam, maar zijn zich nu meer bewust geworden van hoe ze dat kunnen doen. Wat ze zichzelf lichamelijk en mentaal vroegen te doen, was simpelweg niet reëel. Nu beseffen ze het: mijn lichaam praat met mij.”
Zijn er bronnen, boeken, of eventueel podcasts die jou inspireren? En die je graag zou willen delen met ons?
“Atomic Habits, ik gebruik veel van zijn tips in mijn sessies. Nieuwe gewoontes aannemen zit in kleine stappen van verandering. Begin gewoon met elke dag 10 minuten te lopen, of één dag per week. Het zit hem in kleine stappen om nieuwe gewoontes aan te leren. Het moet haalbaar zijn.
Verder: Liefdesbang, Patronen doorbreken, Reclaim Your Heart en De dingen die je alleen ziet wanneer je er tijd voor neemt. Al deze boeken reflecteren op een bepaalde manier hoe we naar onszelf kijken.”
Heb je nog een liefdevolle boodschap voor de vrouw die twijfelt om stappen te zetten, de vrouw die nog op een drempel staat maar wel weet en voelt dat er iets moet veranderen?
“Het is altijd tijd om voor jezelf te kiezen. Ons lichaam is een amanah van Allah, jouw grootste verantwoordelijkheid. Hoe kun je voor anderen zorgen als je dat niet voor jezelf doet? Hoe ga jij je verantwoorden voor jouw gebroken staat, terwijl je wel iedereen om je heen hebt verzorgd?
Denk aan het zuurstofmasker in het vliegtuig. In geval van nood word je gevraagd eerst je eigen masker op te zetten voordat je anderen helpt. Want hoe kun jij het kind naast je redden als je jezelf niet eerst redt? Zet eerst je eigen masker op.”